Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan İnsan Hakları ve Adil Dönüşüm (Human Rights and Just Transition) isimli yayını Türkçeye çevirdik ve ilginize sunuyoruz.
“Just transition” kavramı Türkçede Adil Geçiş veya Adil Dönüşüm olarak kullanılmaktadır. Bu yayın hazırlanırken ve çeviri yapılırken “geçiş” yerine “dönüşüm” kullanımı tercih edilmiştir. Çünkü fosil yakıtlardan çıkarken sadece başka bir enerji sistemine geçişten ve fosil yakıt yerine yenilenebilir enerjide istihdam imkanından bahsetmek ve bu geçişi planlamak yeterli değildir. Adil dönüşüm; iklim krizine sebep olan ve bu krizi derinleştiren eşitsizliklerin, ataerkinin, sömürünün farkına vararak yeni bir düzen inşasının adıdır. Bu dönüşüm için katılımcı süreçlerin işletilmesi ve çevresel demokrasinin sağlanması zorunludur. Aksi halde mevcut eşitsizliklerin yeniden üretildiği başka bir enerji politikasından ve adil olmaktan uzak bir toplumsal düzenden bahsedilebilir.
Gerçek bir adil dönüşümden bahsediyorsak toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini ve bu eşitsizliklerin altında yatan ataerkil sistemi sorgulamamız, kırılganlıklara yol açan yapısal eşitsizlikleri gidermek için çaba harcamamız gerekir. Bu nedenle adil dönüşüm, insan haklarıyla yakından ilgilidir. Yayınımızın adil dönüşümün insan hakları boyutunun anlaşılması ve insan hakları temelinde çalışılması için yol gösterici olmasını ümit ediyoruz.
Yayının orijinaline ulaşmak için: Human Rights and Just Transition
Çeviriye pdf olarak ulaşmak için aşağıdaki görsel üzerine tıklayınız.

- 2023